Kriza e përfaqësimit dhe erozioni i demokracisë së brendshme në PVD: rasti i Ragmi Mustafit

Kandidimi i Ragmi Mustafit – anëtar i Partisë për Veprim Demokratik (PVD) dhe njëkohësisht ish kryetar i Këshillit Kombëtar Shqiptar (KNSH) – në listën zgjedhore të Lëvizjes Vetëvendosje (LVV) në zgjedhjet e 7 qershorit në Kosovë, ka hapur një sërë dilemash thelbësore politike, institucionale dhe etike. Ky zhvillim nuk është thjesht një çështje individuale kandidature, por një simptomë e një krize më të thellë: krizës së përfaqësimit dhe të funksionimit demokratik brenda vetë PVD-së.

Ky artikull synon të analizojë në mënyrë kritike dhe të argumentuar implikimet e këtij veprimi, duke vënë në pah pasojat e tij për demokracinë e brendshme partiake, përfaqësimin politik të shqiptarëve të Luginës dhe raportet ndërinstitucionale me Kosovën.

Pjesëmarrja e Ragmi Mustafit në listën zgjedhore të LVV-së ngre një pyetje themelore: në rast zgjedhjeje në Kuvendin e Kosovës, kujt do t’i përgjigjet ai politikisht dhe institucionalisht?

Në teori, një kandidat i listës së një subjekti politik në Kosovë është përfaqësues i qytetarëve të Kosovës dhe i programit politik të asaj partie. Në këtë rast, Mustafi do të ishte pjesë e grupit parlamentar të LVV-së dhe do t’i nënshtrohej disiplinës politike të kësaj force dhe udhëheqjes së saj, përkatësisht Albin Kurtit. Kjo krijon një konflikt të qartë përfaqësimi, pasi ai njëkohësisht pretendohet si figurë përfaqësuese e shqiptarëve të Luginës.

 

Ky dualizëm nuk është vetëm teorik, por realisht është edhe shumë praktik:
* Fushata e tij është zhvilluar në Kosovë, për elektoratin e Kosovës;
* Programi që ai përfaqëson është ai i LVV-së;
* Legjitimiteti i mandatit buron nga vota e qytetarëve të Kosovës.

 

Në këto kushte, pretendimi se ai do të jetë një “zë i Luginës” në Kuvendin e Kosovës mbetet më shumë një konstrukt politik sesa një realitet institucional i qëndrueshëm.

Një ndër aspektet më problematike të këtij rasti është fakti se kandidatura e Ragmi Mustafit nuk është shqyrtuar dhe as miratuar nga organet e PVD-së. Kjo përbën një shkelje të parimeve themelore të funksionimit demokratik të një partie politike.

 

Në çdo subjekt politik funksional, vendimet e rëndësishme – veçanërisht ato që kanë implikime strategjike dhe përfaqësuese – duhet të kalojnë nëpër:
* Kryesinë e partisë;
* Organet drejtuese qendrore-Kuvendin dhe
* Debat të brendshëm dhe konsensus minimal politik.

 

Mospërfillja e këtyre mekanizmave tregon një tendencë të qartë për personalizim të vendimmarrjes dhe përqendrim të pushtetit në duart e individëve të caktuar. Kjo sjellje nuk është vetëm problem procedurial, por një devijim nga kultura demokratike dhe kolegjiale që duhet të karakterizojë një parti politike.

Një dimension tjetër shqetësues lidhet me mënyrën e funksionimit të udhëheqjes së PVD-së në vitet e fundit. Sipas vëzhgimeve dhe perceptimit të gjerë brenda anëtarësisë, mungesa e mbledhjeve të rregullta të kryesisë dhe të organeve drejtuese – për periudha që shtrihen deri në dy vjet – ka krijuar një vakum institucional.

Ky vakum është mbushur me vendimmarrje individuale, shpesh të pa konsultuara dhe të pa komunikuara brenda strukturave partiake. Një qasje e tillë krijon perceptimin – dhe në shumë raste realitetin – e një modeli udhëheqjeje të tipit: “Partia jam unë!”

 

Ky model është thelbësisht në kundërshtim me parimet e demokracisë së brendshme, të cilat kërkojnë:
* Transparencë në vendimmarrje;
* Llogaridhënie ndaj anëtarësisë;
* Përfshirje të strukturave në proceset kyçe.

Në mungesë të këtyre elementeve, partia rrezikon të shndërrohet nga një organizatë politike kolektive në një instrument personal politik.

Pasojë direkte e këtij modeli është margjinalizimi i strukturave lokale dhe i anëtarësisë. Rasti i degës së PVD-së në Preshevë dhe roli i kryetares së saj, Ardita Sinani, ilustron këtë fenomen.

Kur anëtarët dhe strukturat e partisë informohen për vendime të rëndësishme përmes mediave, dhe jo përmes forumeve partiake, atëherë kemi të bëjmë me një krizë serioze komunikimi dhe besimi. Kjo sjell:
* Demotivim të anëtarësisë;
* Dobësim të kohezionit të brendshëm;
* Rënie të kapacitetit organizativ të partisë.

 

Një parti që nuk komunikon me bazën e saj, në fakt humbet funksionin e saj themelor si ndërmjetës midis qytetarëve dhe politikës.

Pozita e Ragmi Mustafit si ish kryetar i Këshillit Kombëtar Shqiptar shton një dimension tjetër problematik: konfliktin e mundshëm të interesit midis një institucioni përfaqësues të shqiptarëve në Serbi dhe një angazhimi të drejtpërdrejtë në politikën partiake të Kosovës.

KNSH është një institucion që duhet të përfaqësojë interesat kolektive të shqiptarëve në Serbi, në mënyrë të paanshme dhe gjithëpërfshirëse. Angazhimi i ish drejtuesit të tij në një garë partiake në një shtet tjetër mund të perceptohet si:
* Politizim i institucionit;
* Zhvendosje e fokusit nga problemet lokale;
* Dobësim i besueshmërisë institucionale.

 

Kjo situatë kërkon një reflektim serioz mbi kufijtë midis rolit institucional dhe atij partiak.

Nëse këto praktika vazhdojnë, pasojat për PVD-në dhe për përfaqësimin politik të shqiptarëve në Luginë mund të jenë të rënda:
* Erozioni i demokracisë së brendshme: vendimmarrja e centralizuar dhe e pakontrolluar dobëson strukturat dhe mekanizmat demokratikë.
* Fragmentimi politik: pakënaqësitë e brendshme mund të çojnë në përçarje dhe dobësim të subjektit politik.
* Humbja e besimit publik: qytetarët humbin besimin në një parti që nuk respekton rregullat e saj të brendshme.
* Dobësimi i përfaqësimit: mungesa e një qëndrimi të unifikuar dhe legjitim e dobëson zërin politik të shqiptarëve të Luginës.

Përballë kësaj situate, është e domosdoshme një ndërhyrje e shpejtë dhe e vendosur për të rikthyer funksionimin normal dhe demokratik të PVD-së. Kjo përfshin:
1. Rivendosjen e funksionimit të rregullt të organeve partiake, me mbledhje periodike të kryesisë dhe forumeve drejtuese;
2. Respektimin e procedurave statutare për çdo vendim të rëndësishëm politik;
3. Rritjen e transparencës dhe komunikimit me anëtarësinë;
4. Ndërtimin e një kulture politike kolegjiale, ku vendimmarrja është produkt i debatit dhe jo i vullnetit individual;
5. Qartësimin e roleve institucionale dhe partiake, për të shmangur konfliktet e interesit.

Rasti i Ragmi Mustafit nuk është një incident i izoluar, por një pasqyrë e një problemi më të gjerë që prek thelbin e funksionimit të PVD-së si subjekt politik. Ai shtron pyetje të rëndësishme mbi përfaqësimin, legjitimitetin dhe demokracinë e brendshme.
Nëse këto çështje nuk adresohen me seriozitet dhe përgjegjësi, rreziku nuk është vetëm dobësimi i një partie, por edhe dëmtimi i përfaqësimit politik të shqiptarëve në Luginën e Preshevës në tërësi.

Prandaj, kërkesa për ndryshim performance nuk është thjesht një kritikë, por një domosdoshmëri politike dhe demokratike. Vetëm përmes rikthimit te parimet e transparencës, kolegjialitetit dhe llogaridhënies, PVD mund të rimarrë rolin e saj si një përfaqësuese e denjë dhe legjitime e interesave të shqiptarëve në Luginë.